grootvader,violendiefstal?,39

Mijn grootvader, Pa voor insiders,  ( van vaders kant), speelde cello.
Bijna altijk als ik op bezoek kwam in de Johannes Verhulststraat zat hij in de
gang aan zijn zelfgebouwde cello.De gang was heel oog en om het geheel
een gevoel te geven dat je in de tijd van Michelangelo terecht kwam had hij de
muren en het plafond geschilderd met allerlei wit nuances waardoor het leek
alsof het echt marmer was. Dan die cellosuites van Bach erbij en je waande je
eeuwen in de tijd terug.
Hij bouwde violen en gamba's ,cello's.
Niet grote aantallen ,maar toch...
Zijn broer Roelof Weertman in New Hamshire, bouwde voornamelijk altviolen
maar ook de rest van het strijkkwartet (instrumentarium).
Hij Pa, vertelde mij altijd over zijn grootvader die graag cello speelde maar er
geen had.
Hij was ergens in Assen kerkorganist en hoofdonderwijzer van een school.
Geen nood, hij hakte een perenboom in zijn eigen tuin om en maakte er een
violoncello van waar hij jaren op gespeeld heeft.
Zijn vader speelde viool. Dus besloot zijn vader, mijn overgrootvader dus,
dat zijn oudste zoon viool en later altviool moest spelen. De zuster van mijn
grootvader,Isabella, speelde viool en mijn grootvader zelf de cello en piano.
Een neef van mijn vader, Roelof Sangster, heeft dit nog verwerkt in zijn boek :
mijn oorlogsjaren in Utrecht. Die neef en zijn broer speelden ook viool.
Nou wilde het verhaal dat tante Bella een hele mooie viool had en zoon had
niet zo'n mooie viool. Op een dag heeft hij de viool gepakt van zijn moeder en die in zijn
eigen kist gedaan. Blijkbaar merkte zij er niets van.
Nu hoorde ik onlangs een veel ingrijpender zelfde verhaal.
Lili Kraus en Goldberg , violisten, zaten in wo II in een kamp in Indonesie.(?)
De Duitsers, toen moffen genaamd, vorderden allen wat mooi was en
dus ook violen.
Wie nu precies welke viool had is nu even duister.ik zoek het wel op.
maar een van beiden had een hele mooie viool en ik geloof Lili Kraus
bezat een viool met een nep-etiket van Stradivarius erin.
Dit werd netjes ingeleverd en dat andere, mooie instrument, vergaten ze
te controlleren. Tja je moet wat in bezette tijden. Gelukkig zijn er zo heel wat
instrumenten van de brandstapel gered.
Nog 'zo'n ' verhaal.  Jaren geleden waren wij met mijn ouders ergens in Zwitser
land aan het kamperen .In de zomer waren er overal muziekfestivals van oude
muziek, barokmuziek, muziek uit de romantiek, zang festivals, opera festivals.
Nee toen nog geen popfestivals, behalve in combinatie met allerlei sektes.
Dus wij, mijn vader en ik, gingen naar een kerkje waar een geweldig concert
was van de Brandenburgse concerten van Bach. Maurice Andree speelde een
geweldige trompet solo die klonk als een klokje.
Nieuwsgierig keek ik rond naar de orkestleden. Eentje viel mij op maar
ik wist niet of ik het juist gezien had : een altviool met 5 snaren.
Vijf snaren? dat wilde ik met eigen ogen zien.
De altist was maar wat trots op zijn instrument.
Hij vertelde dat zijn eigen grootvader violist was geweest in het hoforkest
van de tsaar van Rusland. Voor de eerste wereldoorlog, 1914-1918.
De woedende meute  wilde alles vertrappen, ook de stradivariussen die daar
aanwezig waren, uit woede tegen hun eigen armoede en de rijkdommen van de
koninklijke families.
Zijn grootvader greep snel een aantal stijkstokken en violen en vluchtte naar
Zwitserland, waar hij plaatsnam in een van de orkesten. Zo zijn er gelukkig
nog een aantal mooie  instrumenten gespaard gebleven .Dit was er dan een
van die overgebleven was.

dag dag.