05.2014 Tibor Berkowitz, viool.

Laatst ontmoette ik een dame die mij vroeg of ik Tibor Berkowitz kende.
Ja zeker ik heb nog kamermuzieklessen bij hem gevolgd.
Op het concervatorium in Maastricht gaf hij vroeger les een groot violist : Tibor Berkowitz.
Hij was van geboorte Hongaar.Waarschijnlijk van Joodse afkomst evenals zijn vrouw Hedy Schneider.
Hij vertelde wel eens mooie verhalen, even als zijn vrouw die pianiste was.
Heel bekend was dat hij in de 2e wereldoorlog in een kamp had gezeten waar men niet schroomde om zijn nagels uit te trekken.
Zo vertelde hij dat bij de bevrijding de Amerikanen aankwamen.
Maar, zo vertelde hij, het waren vooral de zwarte Amerikanen die hen, vol van luizen, stinkend, vermagerd, omhelsden.Gewoon alsof ze schoon waren. Niet zozeer de blanke soldaten.
Daar hij van zeer arme familie kwam kon hij op het conservatorium van Buapest geen begeleider betalen.
Want de violist moet de pianist betalen voor het begeleiden.
Daar had de school iets op gevonden.
Een rijke violist werd gekoppeld aan een arme violist. Dan kon hij een goed salaris betalen. Een arme violist werd gekoppeld aan een rijke pianist en hoefde dan niet te betalen.
Hedy was uit rijke familie.
Zij vertelde ook dat het kindermeisje 's ochtends kwam om op haar zoon te passen en dat zij dan kon studeren tot een uur en was dan voor de rest van de dag klaar.
Hedy  was voor haar vertrek uit Hongerije behoorlijk beroemd. Speelde met beroemde violisten als Wolfgang Schneiderhann en maakte veel plaatopnames.
Maar op gegeven moment kwam er in Hongarije een opstand of oorlog. Weet ik niet precies, maar men kon niet zomaar vertrekken.
Maar Professor Tibor vertrok met zijn vrouw Hedy en zijn zoontje Alex en vluchtte naar Nederland.
Dat was bij de beroemde uittocht naar Nederland in 1956.
Zijn zoontje was toen ongeveer 6 jaar oud.
Hij kwam te wonen in Twente in een klein dorpje.
Ze hadden niet veel,vaak niet eens te eten. Dus deed de buurt wel eens de boodschappen.

Op een avond klop of belt er een man aan de deur.
Een type zigeuner met een vioolkist in de hand.
Tibor doet het luikje van de deur open en de man zegt :
Oe bent menier Tibor Berkovitz?
U bent meneer Tibor?
Ja ik ben die ja.
Hongaars accent natuurlijk.
Oe moet ko-pen deze vi-ool voor 100 goel-den.
Honderd gulden? Nee dat hebben wij niet.
Toch oe moe-ten kopen deze vi-ool.
Tibor vraagt of hij de viool binnen onder het licht mag bekijken in de woonkamer.
Is goed.
Dus hij bekijkt de viool en ziet dat het een heel mooi instrument is.
Hij gaat terug naar de deur en zegt : beste man ,je kunt veel meer voor deze viool krijgen als je hem ergens anders verkoopt.
Nee nee meneer Tibor oe moeten de-ze vi-ool ko-pen voor 100 goelden.
Ik weet niet of hij die viool gekocht heeft. Maar hij stond erom bekend dat hij voor zijn leerlingen mooie violen kocht.
Wat bleek nu?
Tibor gaf voor de 2e wereldoorlog les op het conservatorium van Buapest en spande zich toen in om ook beurzen te krijgen voor zigeuner kinderen .Ook dat ze uberhaupt op het conservatorium werden toegelaten zorgde hij voor.
Uit dankbaarheid werdt er een viool uitgezocht en een mannetje geregeld van die zigeunerstam ,die die viool moest gaan brengen voor het symbolische bedrag van 100 gulden.
Mooi verhaal toch?

meer violen.
Eva