Muziek maken als
naschoolse opvang. [1]
Onlangs was er een publicatie inzake herinvoering van
muzieklessen op de scholen. In de kranten werd vermeld dat er door de regering,
Minister Jet Bussemaker een bedrag van 25 miljoen beschikbaar zou komen. Tevens
was Joop vd Ende bereidt hier nog eens het zefde bedrag bij te leggen. Hij
onderkende het belang van muzieklessen aan kinderen.
Jaren geleden heb ik kennis genomen van ‘El Sistema’ in
Venezuela waar ik samen gewerkt heb om met collega musici van het Orquesta
Sinfonico Venezuela de kinderen in de school van Vincente Emilio Sojo samen les
te geven. Het doel van ‘El Sistema’ is
uiteindelijk om kinderen van de straat te houden op te vangen en hen te behoeden
van criminaliteit door positief en actief met muziek bezig te zijn. Tevens
creëert de opzet hierdoor een positieve werking op het samen doen,samen werken
naar een mooi eindproduct.
De
oorspronkelijke opzet volgens het Venezolaanse systeem:
‘El sistema’ is dat de kinderen na schooltijd ,iedere
dag, van 14:00- 17:00 samen komen en samen studeren. Alle kinderen worden
geacht een muziekinstrument te leren
spelen dat normaliter in een orkest bespeeld kan worden. Bv
viool, altviool,violoncello, contrabas, fluit,hobo, clarinet, hoorn,
trompet, trombone, pauken, marimba, etc.
Met een jaar of 5 /6 wordt er een aanvang gemaakt met
zingen ,dansen en proeflessen op een instrument zodat ze zelf een keuze kunnen
maken. Heel belangrijk is :het plezier, de gezelligheid het samen zijn en het
samen doen. Hierdoor wordt er een cohesie gecreëerd van kinderen die vaak niet
op dezelfde school zitten en toch elkaar leren kennen en waarderen.
Vaak worden er ‘pret weekeinden’georganiseerd. Ook
tijdens vakantiedagen als de ouders moeten werken. Dit houdt in dat de kinderen
bv op zaterdag ochtend repeteren,dan wat gaan eten,wat wandelen,weer repeteren
etc. Gewoon gezellig.
Geschiedenis:
Professor Emiel Friedmann , die na de 2e
wereld oorlog uit Tjechie kwam met een viool onder zijn arm was erg begaan met
de karige muzikale aanbod in Venezuela. Hij begon aan scholen voor de rijken en
beter gesitueerden viool les te geven. Het waren scholen met een totaal aanbod
binnen school.: school, sport, maaltijden, huiswerk, muziek, en studeren op het
instrument. Een soort dag-kostschool. Dit geeft ouders, de ruimte om te werken,
en op positievere wijze met hun kinderen
bezig te zijn. Later, rond 1970, heeft de pianist Antonio Abreo, die toen
minister van cultuur werd, dit overgenomen en bepaald dat dit wellicht voor
alle kinderen een goed idee zou zijn. Ook het groeiende aantal alleenstaande
ouders kan hier nu van mee profiteren. Ze weten hun kinderen nu veilig en
actief. Zeker belangrijk gezien de groeiende drugsproblemen en de enorme
oprukkende kriminaliteit, deze is ,zoals velen wellicht weten, groot.
Plan
voor Haarlemmermeer.
Muziek, vioolmuziek binnen de na - schoolse opvang.
In 2002 heb ik
geprobeerd een project à la El
Sistema op te starten in samenwerking met de Silo en de basisschool te
Hoofddorp. Ik werd echter gevraagd in Curacao hier mee een aanvang te maken.
Toen ik daar wegging liep het daar goed.Twee goepen van kinderen kwamen 2x per
week van !5:00 tot 17:30 uur bij elkaar
(onder leiding van mij) in een oud lokaaltje. Ze leerden samen het bespelen van viool, altviool, cello
of bas. Het waren erg gezellige middagen waarbij de kinderen elkaar als familie
begonnen te beschouwen. Een soort 2e thuis. Er waren kinderen bij van alleenstaande
ouders met grote gezinnen die moesten kiezen of ze een snoepje kochten of van
dat geld de bus betaalden. Er zaten ook kinderen tussen waarvan de ouders zulke
goeie zaken draaiden dat ze besloten om een vrachtvliegtuig te kopen.
Een
naschools muziekproject organiseren.
Op dit moment zijn er een paar initiatieven op scholen
met betrekking tot een ´leerorkest. Deze lessen vinden per definitie binnen de
scholentijden plaats en worden met 9-10 kinderen tegelijk gegeven. Nu leren zij,
een uur per week binnen hun eigen school en hoeven daarbuiten niet te studeren.
Daar het onder schooltijd is gaat het af van de andere lessen.
De muzieklessen
op school beperken zich vooral tot djembee, keyboard en blokfluit. Op zich niks
mis mee maar jammer genoeg geen bruikbare orkest instrumenten. Scholen dachten nog
niet aan de viool. Het leuke is dat je op de gehele wereld de projecten met
strijkinstrumenten als viool enorm ziet groeien. Het handige van een
strijkinstrument is ook dat je op de hele wereld, net als met schaken,
gelijkgestemden vindt. Blijkbaar is er toch enorme animo voor viool bij kinderen. Als je nu vraagt wat ze willen
spelen, welk instrument dus, krijg je opvallend vaak te horen: viool. Koningin
Maxima heeft sinds 2010 het initiatief genomen om El Sistema op scholen te
implementeren. Zeker nu haar oudste
dochter viool speelt.
Door de
muzieklessen binnen de school te geven, met kinderen van dezelfde leeftijd, missen we de doelstelling van El Sistema
wellicht een beetje: het in contact brengen van kinderen met verschillende
achtergrond en van verschillende leeftijdsgroepen. Het doel is de cohesie te
versterken en de verschillen kleiner te maken tussen oud en jong, rijk en arm.
Ook is het doel de verschillende bevolkingsgroepen te verbinden met elkaar.
Plan
Na schooltijd opvang met muziek creëren voor kinderen
in de leeftijd van 6 tot 16 jaar. Ervaring leert dat kinderen niet te laat
moeten beginnen anders vinden ze het ´stom´. Door ze in groepen voor een
muziekinstrument te laten kiezen wordt het aantrekkelijker om muziek te maken. ‘
Overal op scholen en buurthuizen en
buiten schooltijd : meer muziek’. Voor ouders zal dit een enorme verlichting
van de zorg zijn: ‘waar hangt mijn kind uit’. En met wie gaat hij om.
In
het kort:
Na schooltijd komen kinderen in een ruimte waar muziek
gemaakt kan worden, bv. kerk / school /
wijkgebouw. De ruimte die nodig is, is niet bij mij aanwezig. De
kinderen verzamelen daar . De instrumenten, orkest instrumenten in dit geval,
viool,cello,altviool,contrabas kunnen uitgepakt worden. De docent helpt met het
speelklaar maken van het instrument het stemmen van de snaren.
De
bedoeling is dat kinderen 2 x per week van 3-5 uur komen. Te beginnen met 1x
per week gedurende 3 maanden.
Groepjes
van 8 tot 12 kinderen in de leeftijd van 6-10 of in de leeftijd 10-16 jaar.
Het
plezier van samen zijn staat voorop.
Samen
studeren en samen de moeilijkheden overwinnen.
(Als
er een begin gemaakt kan worden in Het Fundament van de Johannes de Doper kerk
zou dat een geweldig idee zijn om juist verschillende achtergronden te
verbinden.) Het Fundament bindt culturen.
Financieel
(in overleg):
Instrumenten
kunnen voor 10 tot 12 euro per maand gehuurd worden.
Kopen
is tegenwoordig ook een optie: uit China, India zelfs Pakistan wat je nooit zou
verwachten, komen instrumenten die gunstig geprijsd zijn. Soms zijn
rolschaatsen duurder. Voor instrumenten heb ik een vioolbouwer die importeert.
Betaling
van de kinderen: minimaal 20 euro per week.
Financiering
voor kinderen die dat niet kunnen betalen moet overlegd worden.
Moge dit alles een bijdrage leveren aan de zorgen van de gemeente
Haarlemmermeer : “er is te weinig cohesie tussen de bewoners”. De kinderen
zouden hier aan kunnen meewerken zonder dat ze het merken.
Ik bied gaarne mijn kennis en ervaring met ´El
Sistema`.
Er zal een oproep gedaan moeten worden via de scholen
en via de kerken.
Graag uw gedachten, bijdragen en ideeën, zijn er mensen
die dit samen willen realiseren.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten